GüncelMakaleler

ÇEVİRİ | Hindistan’ın Covid Felaketi Üzerine: “İnsanlığa karşı bir suça tanık oluyoruz”  Arundhati Roy  (1/2)

Arundhati Roy yazıldı 28 Nisan 2021 Çar 23,50 https://www.theguardian.com sitesinde yayınlandı. ÖG Okurları için çevirdik.

İnsanların maruz kaldığı travmanın, kaosun ve aşağılamanın tüm derinliğini ve kapsamını anlatmak zordur. Bu arada Modi ve müttefikleri bize şikayet etmememizi söylüyor.

Arundhati Roy yazıldı 28 Nisan 2021 Çar 23,50 https://www.theguardian.com sitesinde yayınlandı. ÖG Okurları için çevirdik.

Hindistan’ın Başbakanı Narendra Modi, 2017’de Uttar Pradesh eyaletinde özellikle kutuplaştırıcı bir seçim kampanyası sırasında işleri daha da karıştırmak için mücadeleye girdi.

Halka açık bir kürsüde, bir muhalefet partisi tarafından yönetilen eyalet hükümetini, Hindu ölü yakma alanlarından (şamşanlar) ziyade Müslüman mezarlıklarına (kabristanlar) daha fazla harcama yaparak Müslüman toplumu kayırmakla suçladı. Her alay ve sivri çıkışın tehditkar bir yankıyla dönüşmeden önce cümlenin ortasında yüksek bir notaya yükseldiği,-alışılmış alaycı küçümseyişiyle-, kalabalığı karıştırdı: “Bir köye bir kabristan inşa edilecekse, oraya da bir shamshan inşa edilmelidir” dedi.

“Shamshan! Shamshan!” Büyülenmiş, hayranlık uyandıran kalabalıktan geri yankılandı.

Belki de şimdi Hindistan’ın ölü yakma alanlarındaki toplu cenazelerden yükselen alevlerin unutulmaz görüntüsü uluslararası gazetelerin ilk sayfasında yer aldığı için mutludur. Ve ülkesindeki tüm kabristanlar ve şamşanlar, hizmet ettikleri nüfusla doğru orantılı ve kapasitelerinin çok ötesinde düzgün çalışıyorlar.

“1.3 milyar nüfuslu Hindistan izole edilebilir mi?” Washington Post yakın tarihli bir başyazısında, Hindistan’ın gelişmekte olan felaketini ve yeni, hızla yayılan Covid varyantlarını ulusal sınırlar içinde tutmanın zorluğunu retorik (etkileyici ve ikna edici. çn) olarak sordu. “Kolay değil,” diye yanıtladı. Koronavirüs sadece birkaç ay önce Birleşik Krallık ve Avrupa’da yayılırken bu sorunun aynı şekilde sorulması pek olası değil. Ancak, başbakanımızın bu yıl Ocak ayında Dünya Ekonomik Forumu’nda söylediği sözler göz önüne alındığında, Hindistan’da darılmaya ve gücenmeye pek hakkımız yok.

Modi, salgının ikinci dalgasının zirvesinde Avrupa ve ABD’deki insanların acı çektiği bir zamanda konuştu. Sunacağı tek bir sempati kelimesi yoktu, sadece Hindistan’ın altyapısı ve Covid hazırlıkları hakkında uzun ve şerefli bir övünme vardı. Konuşmayı indirdim çünkü tarih, Modi rejimi tarafından yeniden yazıldığında, çok yakında yok olacağından ya da bulunmasının zor olacağından korkuyorum. İşte bazı paha biçilmez parçalar:

“Arkadaşlar, bu gerginlik dönemlerinde 1,3 milyar Hintliden güven, pozitiflik ve umut mesajı getirdim … Hindistan’ın tüm dünyada koronadan en çok etkilenen ülke olacağı tahmin ediliyordu. Hindistan’da bir korona enfeksiyonu tsunamisi olacağı söylendi, birisi 700-800 milyon Hintlinin enfekte olacağını söylerken, diğerleri 2 milyon Hintlinin öleceğini söyledi.”

“Arkadaşlar, Hindistan’ın başarısını başka bir ülkenin başarısıyla değerlendirmek tavsiye edilmez. Dünya nüfusunun %18’ine ev sahipliği yapan bir ülkede, o ülke koronayı etkin bir şekilde kontrol altına alarak insanlığı büyük bir felaketten kurtardı” dedi.

Sihirbaz Modi, koronavirüsü etkin bir şekilde kontrol altına alarak insanlığı kurtardığı için (hafif eğilir ve çn.) başıyla selamlar. Ne var ki artık bunun doğru olmadığı ortaya çıktığına göre, radyoaktifmişiz gibi görünmekten şikayet edebilir miyiz? Diğer ülkelerin sınırlarının bize kapatıldığını ve uçuşların iptal edildiğini? Virüsümüze ve başbakanımıza, onun, partisinin ve siyaset markasının temsil ettiği tüm hastalık, bilim karşıtlığı, nefret ve aptallıkla damgalandığımızı?

İlk Covid dalgası Hindistan’a gelip geçen yıl yatıştığında, hükümet ve destekleyici yorumları zafer kazandı. Çevrimiçi haber sitesi Print’in Genel Yayın Yönetmeni Shekhar Gupta, “Hindistan piknik yapmıyor” (boş durmuyor anlamında, çn.) diye tweet attı. “Ama kanalizasyonlarımız vücutlarla tıkanmıyor, hastaneler yataksız değil, krematoryumlar ve mezarlıklarda yer ve ahşap var. Gerçek olamayacak kadar iyi? Kabul etmiyorsanız verileri getirin. Tanrı olduğunu düşünmüyorsan tabi. ”Duygusuz, saygısız görüntüleri bir kenara bırakın, pandeminin ikinci bir dalgaya sahip olduğunu söylemek için bir tanrıya ihtiyacımız var mıydı?

Virülansı bilim adamlarını ve virologları bile şaşırtmış olsa da, bu tahmin edildi. Peki, Covid’e özgü altyapı ve Modi’nin konuşmasında övündüğü virüse karşı “halk hareketi” nerede? Hastane yatakları mevcut değildir. Doktorlar ve sağlık personeli kırılma noktasındadır. Arkadaşlar, personeli olmayan ve canlı olanlardan daha fazla ölü hasta olan servisler hakkında hikayeler anlatıyor.

İnsanlar hastane koridorlarında, yollarda ve evlerinde ölüyor. Delhi’deki krematoryumlarda yakacak odun kalmadı. Orman departmanı, şehir ağaçlarının kesilmesi için özel izin vermek zorunda kaldı. Çaresiz insanlar bulabildikleri her şeyi kullanıyorlar. Parklar ve otoparklar ölü yakma alanlarına dönüştürülüyor. Sanki göklerimize park etmiş, havayı ciğerlerimizden emen görünmez bir UFO var. Hiç bilmediğimiz türden bir hava saldırısı.

Oksijen, Hindistan’ın hastalıklı yeni borsasındaki yeni para birimidir. Üst düzey politikacılar, gazeteciler, avukatlar- Hindistan’ın seçkinleri- Twitter’da hastane yatakları ve oksijen tüpleri için yalvarıyorlar. Silindirler için gizli pazar hızla büyüyor. Oksijen satürasyon (sağlama, çn.) makineleri ve ilaçları bulmak zordur.

İnsanlar 24 Nisan 2021’de Allahabad’da Covid-19 koronavirüs hastaları için oksijen tüplerini doldurmayı bekliyor. Fotoğraf: Sanjay Kanojia / AFP / Getty Images

Başka şeyler için de pazarlar var. Serbest piyasanın en sonunda, bir hastane morguna yığılmış, sevdiklerinize son bir kez gizlice bakmanız için bir rüşvet. Son duaları söylemeyi kabul eden bir rahip için ek ücret. Çaresiz ailelerin acımasız doktorlar tarafından kandırıldığı çevrimiçi tıbbi danışmanlıklar. İlk önce, arazinizi ve evinizi satmanız ve her son rupiyi özel bir hastanede tedavi için kullanmanız gerekebilir. Sadece depozito yatırmak bile, -onlar daha sizi kabul etmeden önce, ailenizi birkaç kuşak geriye götürebilir.

Bunların hiçbiri, insanların maruz kaldığı travmanın, kaosun ve her şeyden önce aşağılamanın tüm derinliğini ve kapsamını anlatmıyor. Genç arkadaşım T’nin başına gelenler, sadece Delhi’deki yüzlerce, belki de binlerce benzer hikayeden sadece biridir. 20’li yaşlarında olan T, Delhi’nin eteklerindeki Ghaziabad’da ebeveynlerinin küçük dairesinde yaşıyor. Üçü de Covid için pozitif çıktı. Annesi kritik derecede hastaydı.

İlk günlerde olduğu için, ona bir hastane yatağı bulacak kadar şanslıydı. Şiddetli bipolar depresyon teşhisi konan babası şiddete başvurdu ve kendine zarar vermeye başladı. Uyumayı bıraktı. Kendini yaraladı. Psikiyatristi çevrimiçi yardım etmeye çalışıyordu, ancak kocası Covid’den yeni öldüğü için ilgilenmeyi bıraktı. T’nin babasının hastaneye kaldırılması gerektiğini söyledi, ancak Covid pozitif olduğu için bunun şansı yoktu. Böylece T her gece uyanık kaldı, babasını yere yatırdı, süngerle temizledi. Onunla her konuştuğumda nefesimin kesildiğini hissettim. Sonunda mesaj geldi: “Babam öldü.” O Covid’den değil, mutlak çaresizliğin neden olduğu psikiyatrik bir çöküşün neden olduğu kan basıncındaki büyük artıştan öldü.

Vücutla ne yapmalı? Tanıdığım herkesi umutsuzca aradım. Yanıt verenler arasında, tanınmış sosyal aktivist Harsh Mander ile birlikte çalışan Anirban Bhattacharya da vardı. Bhattacharya, 2016 yılında üniversite kampüsünde düzenlenmesine yardım ettiği bir protesto nedeniyle isyan suçlamasıyla yargılanmak üzere. Geçen yıl vahşi bir Covid vakasından tam olarak kurtulamayan Mander, Aralık 2020’de kabul edilen Ulusal Vatandaşlık Siciline (NRC) ve Vatandaşlık Değişikliği Yasası’na (CAA), -her ikisi de Müslümanlara karşı bariz bir şekilde ayrımcılık yapan-, karşı insanları harekete geçirdikten sonra yönettiği yetimhanelerin tutuklanması ve kapatılması ile tehdit ediliyor.

Mander ve Bhattacharya, tüm yönetişim biçimlerinin yokluğunda, yardım hatları ve acil durum müdahaleleri kuran ve ambulanslar bulan, cenazeleri ve cesetlerin taşınmasını koordine ederek kendi kendilerine koşuşturan birçok vatandaş arasında yer alıyor. Bu gönüllülerin yaptıklarını yapmaları güvenli değil. Salgının bu dalgasında, yoğun bakım ünitelerini dolduranlar gençlerdir. Gençler öldüğünde, aramızdaki yaşlılar küçükte olsa yaşama isteklerinin bir kısmını kaybederler.

T’nin babası yakıldı. T ve annesi iyileşiyor.

Eninde sonunda işler düzelecek. Tabii ki öyle olacak. Ama o gün aramızda kimin hayatta kalacağını bilmiyoruz. Zenginler daha kolay nefes alacak. Fakirler olmayacak. Şimdilik, hasta ve ölenler arasında bir demokrasi kalıntısı var. Zenginler de düştü. Hastaneler oksijen için yalvarıyor. Bazıları kendi oksijenini getir programlarına başladı. Oksijen krizi, siyasi partilerin suçu kendilerinden saptırmaya çalıştığı, eyaletler arasında yoğun, yakışıksız savaşlara yol açtı.

22 Nisan gecesi, yüksek akışlı oksijen kullanan 25 kritik hastalığı olan koronavirüs hastası, Delhi’nin en büyük özel hastanelerinden biri olan Sir Ganga Ram’da öldü. Hastane, oksijen kaynağının yenilenmesi için birkaç umutsuz SOS mesajı yayınladı.

Bir gün sonra, hastane kurulu başkanı meseleleri açıklığa kavuşturmak için acele etti: “Oksijen desteği eksikliği nedeniyle öldüğünü söyleyemeyiz.” 24 Nisan’da, başka bir büyük Delhi hastanesi olan Jaipur Golden’da oksijen kaynakları tükendiğinde 20 hasta daha öldü. Aynı gün, Delhi Yüksek Mahkemesi’nde Hindistan hükümeti adına konuşan Hindistan’ın Başsavcısı Tushar Mehta şunları söyledi: “Ağlayan bir bebek olmamaya çalışalım … şimdiye kadar ülkede kimsenin oksijensiz kalmamasını sağladık.”

Yogi Adityanath adıyla anılan Uttar Pradesh’in safran cüppeli Başbakanı Ajay Mohan Bisht, eyaletindeki hiçbir hastanede oksijen sıkıntısı olmadığını ve dedikodu yapanların Ulusal Güvenlik Yasası uyarınca kefaletsiz tutuklanacağını ve mallarına el konulacağını açıkladı.

Yogi Adityanath ortalıkta (boşuna, çn.) oynamıyor. Keralalı Müslüman bir gazeteci olan Siddique Kappan, Uttar Pradesh’te iki kişi ile birlikte Hathras bölgesindeki bir Dalit kızının toplu tecavüzünü ve cinayetini haber yapmak için oraya gittiğinde aylarca hapse atıldı, kritik derecede hasta ve Covid pozitif çıktı.

Karısı, Hindistan Yüksek Mahkemesi’nin baş yargıcına umutsuz bir dilekçe vererek, kocasının Mathura’daki Tıp Fakültesi hastanesindeki bir hastane yatağında “bir hayvan gibi” zincirlenmiş halde yattığını söylüyor. (Yüksek Mahkeme şimdi Uttar Pradesh hükümetine onu Delhi’deki bir hastaneye nakletme emrini verdi.) Yani, Uttar Pradesh’te yaşıyorsanız, mesaj şu şekilde görünüyor: Lütfen kendinize bir iyilik yapın ve şikayet etmeden ölün.

Şikayet edenlere yönelik tehdit Uttar Pradesh ile sınırlı değil. Modi ve birkaç bakanının üyesi olduğu ve kendi silahlı milislerini yöneten faşist Hindu milliyetçi örgütü Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) sözcüsü, “Hindistan karşıtı güçlerin” krizi “olumsuzluk” ve “güvensizliği” körüklemek için kullanacağı konusunda uyardı ve medyadan “olumlu bir atmosfer”yaratmaya yardım etmesini istedi. Twitter, hükümeti eleştiren hesapları devre dışı bırakarak onlara yardımcı oldu.

Teselliyi nerede arayalım? Bilim de? Sayılara sarılalım mı? Kaç kişi öldü? Kaçı kurtarıldı? Kaç tanesi enfekte? Zirve ne zaman gelecek? 27 Nisan’da rapor 323.144 yeni vaka, 2.771 ölümdü.

Bunun dışında doğruluk biraz güven vericidir. Ama nasıl bileceğiz? Delhi’de bile test yapmak zor. Küçük kasaba ve şehirlerdeki mezarlıklardan ve krematoryumlardan gelen Covıd protokolü cenazelerinin sayısı, resmi sayımdan 30 kat daha yüksek bir ölü sayısını göstermektedir. Metropollerin dışında çalışan doktorlar size bunun nasıl olduğunu söyleyebilir.

Delhi yıkılıyorsa, Bihar’da, Uttar Pradesh’de, Madhya Pradesh’de köylerde neler olduğunu hayal etmeliyiz? 2020’de Modi’nin ulusal kapanması nedeniyle virüs taşıyan şehirlerden on milyonlarca işçinin, travma geçirerek evlerinden ailelerinin yanına kaçtığı yerler.

Sadece dört saat öncesinden duyurulan, dünyadaki en katı kapanma oldu. Göçmen işçileri işsiz, kiralarını ödeyecek parası, yiyeceği ve ulaşımı olmayan şehirlerde mahsur bıraktı. Birçoğu uzak köylerdeki evlerine kadar yüzlerce kilometre yürümek zorunda kaldı. Yolda yüzlerce kişi öldü.

Bu sefer, ulusal bir kapanma olmamasına rağmen, işçiler ulaşım hala mevcutken, trenler ve otobüsler hala çalışır durumdayken işten ayrıldı. Bu dev ülkede ekonominin lokomotifini oluştursalar da, bu yönetimin gözünde bir kriz geldiğinde, aslında var olmadıklarını bildikleri için gittiler. Bu yılki göç farklı bir tür kaosa yol açtı: Köy evlerine girmeden önce kalabilecekleri karantina merkezleri yok. Kırsal bölgeyi şehir virüsünden korumaya çalışmayı iddia etmenin yetersiz olacağı açık.

Bunlar, ishal ve tüberküloz gibi kolayca tedavi edilebilen hastalıklardan insanların öldüğü köylerdir. Covid ile nasıl başa çıkacaklar? Covid testleri onlar için mevcut mu? Hastaneler var mı? Oksijen var mı? Bundan daha fazlası, aşk var mı? Sevgiyi unut, endişe var mı? Yok. Çünkü Hindistan’ın kamusal kalbinin olması gereken yerde, soğuk bir ilgisizlikle dolu, yalnızca kalp şeklinde bir delik var.

Bu sabah, 28 Nisan’da, dostumuz Prabhubhai’nin öldüğü haberi geldi. Ölmeden önce klasik Covid semptomları gösterdi. Ancak, test veya tedavi olmaksızın evde öldüğü için ölümü resmi Covid sayımına kaydedilmeyecek. Prabhubhai, Narmada vadisindeki baraj karşıtı hareketin destekçisiydi.

Birkaç kez onun Kevadia’daki evinde kaldım, burada onlarca yıl önce ilk yerli kabile grubu, baraj inşaatçılarına ve subay kolonisine yer açmak için topraklarından atıldı. Prabhubhai’ninki gibi yerinden edilmiş aileler, bir zamanlar kendilerine ait olan topraklarda hâlâ o koloninin kenarlarında, fakir ve huzursuz, ihlalciler olarak kalıyor.

Kevadia’da hastane yok. Sadece özgürlük savaşçısı ve Hindistan’ın ilk başbakan yardımcısı Sardar Vallabhbhai Patel’e benzeyen, barajın adını taşıyan Birlik Heykeli var. 182 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek heykeli ve 422 milyon dolara mal oldu. İçerideki yüksek hızlı asansörler, turistleri Sardar Patel’in göğsünden Narmada barajını görmeye götürüyor.

Tabii ki, yok edilmiş, geniş rezervuarın derinliklerine batmış nehir vadisi uygarlığını göremezsiniz veya dünyanın şimdiye kadar gördüğü en güzel, derin mücadelelerden birini veren insanların hikayelerini duyamazsınız.– Sadece bu baraja karşı değil, medeniyeti, mutluluğu ve ilerlemeyi neyin oluşturduğuna dair kabul edilen fikirlere karşı-, heykel Modi’nin gözde projesiydi. 2018 Ekim açılışını da yaptı.

Prabhubhai hakkında mesaj yazan arkadaş, Narmada vadisinde bir baraj karşıtı aktivist olarak yıllar geçirmişti. Şöyle yazdı: “Bunu yazarken ellerim titriyor. Kevadia Kolonisi’nde ve çevresinde Covid durumu korkunç.”

Hindistan’ın Covid grafiğini oluşturan kesin rakamlar, Donald Trump’ın Şubat 2020’de Modi’nin kendisi için ev sahipliği yaptığı “Namaste Trump” etkinliğine giderken geçeceği gecekondu mahallelerini gizlemek için Ahmedabad’da inşa edilen duvar gibidir. Bu rakamlar ne kadar acımasız olursa olsun, size önemli olan Hindistan’ın bir resmini veriyorlar, ama kesinlikle Hindistan değil. Hindistan’da, insanların Hindular olarak oy kullanmaları, ancak tek kullanımlık olarak ölmeleri bekleniyor. (Devam edecek)

Daha fazla göster

İlgili Makaleler

Diğer içerik
Kapalı
Başa dön tuşu